Internet Crew India

Posts

मतीमंदत्व – बौद्धिक अक्षमता : वर्गीकरण, वैशिष्ट्ये आणि क्षमता । Mental Retardation – Intellectual Disability : Definition, Classification, Characteristics and Potentialities

बौद्धिक अक्षमता (Intellectual Disability), ज्याला पूर्वी 'मतिमंद' (Mental Retardation) असे संबोधले जायचे, ही एक विकासात्मक स्थिती आहे. बदलत्या काळानुसार आणि अधिक संवेदनशील दृष्टिकोनामुळे 'मेंटल रिटार्डेशन' हा शब्द आता वापरला जात नाही, तर त्याऐवजी 'बौद्धिक अक्षमता' किंवा 'बौद्धिक विकासाचा विकार' (Intellectual Developmental Disorder) या संज्ञा वापरल्या जातात. खाली या स्थितीची व्याख्या, वर्गीकरण, वैशिष्ट्ये आणि संभाव्य क्षमता (Potentialities) सविस्तर स्पष्ट केल्या आहेत: १. व्याख्या (Definition) 'डायग्नोस्टिक अँड स्टॅटिस्टिकल मॅन्युअल ऑफ मेंटल डिसऑर्डर्स' (DSM-5) नुसार, बौद्धिक अक्षमतेचे निदान करण्यासाठी खालील तीन निकष पूर्ण होणे आवश्यक आहे: बौद्धिक कार्यक्षमतेतील कमतरता (Intellectual Functioning): व्यक्तीची तर्कशक्ती, समस्या सोडवण्याची क्षमता, अमूर्त विचार, आणि शिकण्याची क्षमता सरासरीपेक्षा लक्षणीयरीत्या कमी असते. (सामान्यतः अशा व्यक्तींचा बुद्ध्यांक किंवा IQ ७० च्या खाली असतो). अनुकूल वर्तनातील कमतरता (Adaptive Function...

व्यंग आणि अपंगत्व: व त्यांतील फरक; भारतात मतीमंदत्वाचा (बौद्धिक अक्षमतेचा) इतिहास आणि सद्यस्थिती । Impairment and Handicap Definition and differences, History and status of Mental Retardation (Intellectual Disability) In India

जागतिक आरोग्य संघटनेच्या (WHO) १९८० च्या 'इंटरनॅशनल क्लासिफिकेशन ऑफ इम्पेयरमेंट्स, डिसॅबिलिटीज, अँड हँडीकॅप्स' (ICIDH) नुसार या संकल्पना खालीलप्रमाणे स्पष्ट केल्या आहेत: इम्पेयरमेंट (Impairment - शारीरिक किंवा मानसिक दोष): इम्पेयरमेंट म्हणजे कोणत्याही मानसिक, शारीरिक किंवा रचनात्मक (anatomical) स्थितीची किंवा कार्याची हानी किंवा असामान्यता होय. हा दोष शरीर किंवा अवयवांच्या अंतर्गत प्रणालीच्या स्तरावर असतो. उदा. हात-पाय गमावणे, अंधत्व किंवा मानसिक विकार. हँडीकॅप (Handicap - सामाजिक अडथळा किंवा गैरसोय): हँडीकॅप म्हणजे एखाद्या व्यक्तीसाठी असा तोटा जो त्याच्या वयानुसार, लिंगानुसार आणि सामाजिक किंवा सांस्कृतिक घटकांनुसार त्याच्यासाठी सामान्य असलेली भूमिका पार पाडण्यास मर्यादित करतो किंवा प्रतिबंधित करतो. मुख्य फरक: 'इम्पेयरमेंट' हे शरीरातील दोषावर किंवा अपूर्णतेवर लक्ष केंद्रित करते, तर 'हँडीकॅप' हे त्या दोषामुळे समाजात वावरताना येणाऱ्या अडचणींवर आणि गैरसोयींवर लक्ष केंद्रित करते. 'हँडीकॅप' हा शब्द व्यक्तीमध्ये नसून...

मतिमंद व्यक्तींच्या व्यावसायिक प्रशिक्षण आणि रोजगारासाठी ' शिघ्र हस्तक्षेपा'चे ( Early Intervention) चे महत्त्व समजून घ्या । Importance of Intervention for Vocational training & Employment of Mental Retarded Persons

· बौद्धिक अक्षम (Intellectual Disability) म्हणजेच मतिमंद व्यक्तींसाठी व्यावसायिक प्रशिक्षण व रोजगारामध्ये हस्तक्षेपाचे (Early Intervention) महत्त्व : बौद्धिक अपंगत्व म्हणजे व्यक्तीच्या शिकण्याच्या, विचार करण्याच्या व दैनंदिन जीवन कौशल्यांमध्ये मर्यादा असणे. अशा व्यक्तींना समाजात स्वावलंबी बनवण्यासाठी योग्य हस्तक्षेप (Intervention) अत्यंत महत्त्वाचा ठरतो—विशेषतः व्यावसायिक प्रशिक्षण (Vocational Training) आणि रोजगार (Employment) क्षेत्रात. हस्तक्षेप म्हणजे नियोजनबद्ध पद्धतीने दिलेले प्रशिक्षण, मार्गदर्शन, थेरपी व समर्थन ज्यामुळे व्यक्तीची कार्यक्षमता, कौशल्ये व आत्मविश्वास वाढतो. बौद्धिक अक्षमता असलेल्या व्यक्तींना समाजाच्या मुख्य प्रवाहात आणण्यासाठी आणि त्यांना सन्मानजनक जीवन जगता यावे यासाठी व्यावसायिक प्रशिक्षण (Vocational Training) आणि रोजगारासाठी योग्य शिघ्र हस्तक्षेप (Intervention) अत्यंत महत्त्वाचे आहेत. या हस्तक्षेपाचे महत्त्व आणि त्याचे प्रमुख फायदे खालीलप्रमाणे सविस्तर स्पष्ट ...

मतिमंद पणा आणि त्याशी संबंधित स्थिती । Mental Retardation and associated conditions.

मानसिक अक्षमता (Mental Retardation), ज्याला आता जागतिक स्तरावर 'बौद्धिक अक्षमता' (Intellectual Disability) म्हणून ओळखले जाते, मानसिक मंदत्व' (Mental Retardation) हा शब्द आता वैद्यकीय आणि सामाजिक क्षेत्रात वापरला जात नाही; त्याऐवजी आता 'बौद्धिक अक्षमता' (Intellectual Disability - ID) हा सन्मानजनक शब्द वापरला जातो. ही एक अशी स्थिती आहे ज्यामध्ये व्यक्तीच्या बौद्धिक क्षमता आणि दैनंदिन जीवनातील कौशल्ये सामान्य व्यक्तीच्या तुलनेत मर्यादित असतात. मराठीमध्ये याची सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे आहे: १. बौद्धिक अक्षमता (Intellectual Disability) म्हणजे काय? ही कोणतीही आजारपण नसून मेंदूच्या विकासाशी संबंधित एक अवस्था (Condition) आहे. याची मुख्य दोन लक्षणे असतात: बौद्धिक कार्यक्षमता (IQ): व्यक्तीचा बुद्ध्यांक (Intelligence Quotient) ७० पेक्षा कमी असतो. यामुळे शिकणे, तर्क करणे आणि निर्णय घेणे यात अडचणी येतात. अनुकूलन कौशल्ये (Adaptive Behavior): दैनंदिन कामे जसे की संवाद साधणे, स्वतःची काळजी घेणे (उदा. अंघोळ, जेवण), आणि सामाजिक वावर यात मर्यादा येतात. १...

Impairment (दोष), Disabilty (अक्षमता), Handicap (अपंगत्व) यातील फरक जाणून घ्या

दोष (Impairment) , अक्षमता (Disability) आणि अपंगत्व / अडथळा (Handicap) या संज्ञा रोजच्या बोलण्यात अनेकदा एकाच अर्थाने वापरल्या जातात, परंतु वैज्ञानिक आणि सामाजिक दृष्टिकोनातून त्यामध्ये महत्त्वाचे फरक आहेत. या तीन संज्ञांचा संबंध एका साखळीप्रमाणे आहे: दोष (Impairment) → अक्षमता (Disability) → येणारा अडथळा म्हणजेच अपंगत्व (Handicapness). दोष शरीरात असतो, अक्षमता व्यक्ती अनुभवते, आणि समाजातील अडथळे अपंगत्व निर्माण करतो. Ø दोष (Impairment) ही संज्ञा प्रामुख्याने मानवी शरीराच्या जैविक आणि शारीरिक रचनेशी संबंधित आहे. जागतिक आरोग्य संघटनेच्या (WHO) १९८० च्या व्याख्येनुसार, जेव्हा एखाद्या व्यक्तीच्या मनोवैज्ञानिक, शारीरिक किंवा शरीरशास्त्रीय संरचनेत किंवा कार्यात काही घट होते किंवा एखादी जैव‍िक विकृती निर्माण होते, तेव्हा त्याला 'दोष' असे संबोधले जाते. हा बदल अवयव किंवा शरीर संस्थेच्या स्तरावर घडत असतो. उदाहरणार्थ, कानाच्या अंतर्गत रचनेत बिघाड असणे, डोळयांमध्ये बाहुली व‍िकसीत न होणे, हातापायांची रचना वेगळी असणे किंवा मेंदूची वाढ अपूर्ण राहणे हे दोषाचे प्रकार आहेत. थो...

Explain The Terms Of Impairment, Disabilty & Handicap And Their Linkage.

इम्पेयरमेंट (Impairment), डिसॅबिलिटी (Disability), आणि हँडीकॅप (Handicap) हे तीन शब्द आरोग्यविषयक स्थितीचे परिणाम समजून घेण्यासाठी अनुक्रमे शरीर, व्यक्ती आणि सामाजिक भूमिका या तीन वेगवेगळ्या स्तरांवर कार्य करतात. जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) १९८० मध्ये त्यांच्या 'इंटरनॅशनल क्लासिफिकेशन ऑफ इम्पेयरमेंट्स, डिसॅबिलिटीज, अँड हँडीकॅप्स' (ICIDH) मध्ये या संकल्पना स्पष्ट केल्या आहेत. १. इम्पेयरमेंट (Impairment - शारीरिक किंवा मानसिक दोष): इम्पेयरमेंट म्हणजे कोणत्याही मानसिक, शारीरिक किंवा रचनात्मक (anatomical) स्थितीची किंवा कार्याची हानी किंवा असामान्यता होय. ही समस्या केवळ अवयव किंवा शरीराच्या अंतर्गत प्रणालीच्या स्तरावर उद्भवते. उदाहरणे: हात किंवा पाय गमावणे, दृष्टी नसणे, किंवा एखाद्या मानसिक आरोग्य विकाराचे निदान होणे. २. डिसॅबिलिटी (Disability - अपंगत्व किंवा कार्यक्षमतेची मर्यादा): डिसॅबिलिटी म्हणजे इम्पेयरमेंटमुळे एखाद्या मानवासाठी सामान्य मानल्या जाणाऱ्या पद्धतीने किंवा मर्यादेत एखादी कृती (Activity) करण्याची क्षमता मर्यादित होणे किंवा नसणे. हे व्यक्तीच्या स्तरावरील कार्...

क्या होता है क्रेडिट कार्ड (Credit Card)...किस-किस केलिए फायदेमंद है क्रेडिट कार्ड ..... शायद आप केलिए भी हो !!!

क्रेडिट कार्ड लेने जा रहे हैं तो जान ले पुरी जानकारी एकही जगह और एक ही क्लिक पर दोस्तों आप तो क्रेडिट कार्ड के बारे अक्सर सुनते है और काफी लोग तो जानते भी होंगे और इस्तेमाल भी करते होंगे, लेकिन फिर भी क्या आप क्रेडिट कार्ड के बारे में आपको पूरी और सही जानकारी है ? यूट्यूब जैसी साइट पर ढेर सरे वीडियो भरे पड़े है जो आपको क्रेडिट कार्ड के बारे में शिक्षित करने का दवा करते है लेकिन मेरी बात मन लो तो आप देख पाएंगे के यह वीडियो सिर्फ किसी एक मुद्दे पर ही केंद्रित रहता है और आप को पूरी जानकारी नहीं मिल पाती। आखिर यूटूबर के द्वारा दिया जानेवाला सुझाव हमें किसी ठोस निर्णय पर नहीं पहुँचाता। इसीलिए आप ये आर्टिकल पढ़े तो आप इसमें से क्रेडिट कार्ड के और उसके इस्तेमाल के बारे में एक ही समय में पूरी तरह से शिक्षित हो जायेंगे ; तथा आपको सही निर्णय लेने में कोई परेशानी नहीं होगी। क्या है क्रेडिट कार्ड १. क्रेडिट कार्ड एक प्लास्टिक का स्मार्ट कार्ड होता है जैसे की हमारा एटीएम (ATM) ...