Skip to main content

Posts

Reasons of Intellectual Disability and Its Preventions

https://www.sansupport.com.au/2025/03/13/what-is-an-intellectual-disability-causes-signs-and-support/ बौद्धिक अपंगत्व (Intellectual Disability) ही एक जटिल विकासात्मक अवस्था असून यात व्यक्तीची विचारशक्ती, शिकण्याची क्षमता, समज, निर्णयक्षमता व दैनंदिन जीवनातील जुळवून घेण्याची क्षमता मर्यादित राहते. ही अवस्था जन्मापासून किंवा बाल्यावस्थेत मेंदूच्या विकासात अडथळा निर्माण झाल्यामुळे उद्भवते. बौद्धिक अक्षमतेची कारणे केवळ एका घटकापुरती मर्यादित नसून जैविक, जनुकीय, वैद्यकीय आणि सामाजिक अशा अनेक घटकांच्या परस्परसंवादातून ती निर्माण होते. गर्भावस्थेतील जोखमी, प्रसूतीदरम्यान होणाऱ्या गुंतागुंती, जन्मानंतरच्या सुरुवातीच्या दिवसांतील मेंदूवरील परिणाम, गुणसूत्रांतील दोष तसेच गरीबी, कुपोषण, अज्ञान आणि सामाजिक दुर्लक्ष यांसारखे सामाजिक घटक बौद्धिक विकासावर गंभीर परिणाम करू शकतात. या कारणांचा सखोल अभ्यास केल्यास बौद्धिक अपंगत्व रोखण्यासाठी प्रतिबंधात्मक उपाययोजना, वेळेवर हस्तक्षेप आणि पालक समुपदेशनाचे महत्त्व अधोरेखित होते. म्हणूनच, बौद्धिक अक्षमतेची कारणे गर्भावस्थेपासून बालपणापर्यंतच्या विविध...

Mental Retardation – Intellectual Disability : Definition, Classification, Characteristics and Potentialities

  बौद्धिक अक्षमता (Intellectual Disability), ज्याला पूर्वी 'मतिमंदत्व' (Mental Retardation) असे संबोधले जायचे, ही एक विकासात्मक स्थिती आहे. बदलत्या काळानुसार आणि अधिक संवेदनशील दृष्टिकोनामुळे 'मेंटल रिटार्डेशन' हा शब्द आता वापरला जात नाही, तर त्याऐवजी 'बौद्धिक अक्षमता' किंवा 'बौद्धिक विकासाचा विकार' (Intellectual Developmental Disorder) या संज्ञा वापरल्या जातात. खाली या स्थितीची व्याख्या, वर्गीकरण, वैशिष्ट्ये आणि संभाव्य क्षमता (Potentialities) सविस्तर स्पष्ट केल्या आहेत: १. व्याख्या (Definition) 'डायग्नोस्टिक अँड स्टॅटिस्टिकल मॅन्युअल ऑफ मेंटल डिसऑर्डर्स' (DSM-5) नुसार, बौद्धिक अक्षमतेचे निदान करण्यासाठी खालील तीन निकष पूर्ण होणे आवश्यक आहे: बौद्धिक कार्यक्षमतेतील कमतरता (Intellectual Functioning): व्यक्तीची तर्कशक्ती, समस्या सोडवण्याची क्षमता, अमूर्त विचार, आणि शिकण्याची क्षमता सरासरीपेक्षा लक्षणीयरीत्या कमी असते. (सामान्यतः अशा व्यक्तींचा बुद्ध्यांक किंवा IQ ७० च्या खाली असतो). अनुकूल वर्तनातील कमतरता (Adaptive Funct...